|
کوچکتر که بودیم، بزرگترهای عاقل داستان یک استاد کُشتی را برایمان تعریف میکردند که 99 فن را به شاگردش آموخت و یک فن را برای خود نگهداشت و در نهایت نیز توسط همان یک فن شاگردش را ضربه کرد. متأسفانه این داستان مخرب که نمودار تفکرات غلط بعضی از ما ایرانیها است دارای چند پند ضد اخلاقی برای استادان و شاگردان آنها میباشد.
پندهایی برای استاد:
- به شاگردانت اعتماد نکن.
- آنها را در بیخبری نگهدار.
- اجازه استقلال به آنها را نده.
- به هر قیمت که ممکن است آنها را تضعیف کن (حتی اگر پس از گذشت چند نسل چیزی از هنر تو باقی نماند)، مهم حفظ اسطوره شکستناپذیری تو است.
پندهایی برای شاگردان:
- به استادتان اعتماد نکنید.
- در راستی و درستکاری آنها شک کنید.
- در صحت فنونی که به شما آموختهاند شک کنید.
- استادان اشخاص شکستناپذیری هستند.
- هر قدر هم که کوشش کنید به آنها نمیرسید.
- جیب خود را محکم بچسبید.
در یک جمله استاد و شاگرد نباید به هم اعتماد کنند! حال بهتر است نیم نگاهی به رابطه استاد و شاگرد از نگاه ژاپنیها داشته باشیم.
شو ها ری
 شوهاری کلمهای است ژاپنی برای توضیح دادن پیشرفت و تکامل در آموزش هنرهای رزمی.
شو میتواند دو معنی حفاظت کردن و اطاعت کردن را داشته باشد (Follow). هر دو معنی به گونهای مناسب رابطهی بین هنرجو و مربی (که باید مثل رابطهی والدین و فرزندانش باشد) را توضیح میدهد.
هنرجو باید هرچه را مربی ارائه میدهد، فرا بگیرد. باید مشتاق یادگیری باشد و موافق با تمام اصلاحها و انتقادهای سازنده. مربی باید هنرجو را به همان گونه که والدین از فرزندشان در دوران رشد مواظبت میکنند، مراقبت کند. باید مراقب علایق هنرجو باشد و برای پیشرفتهایش وی را تشویق کند.
شو در ابتدا بر یک روش قاطعانه تأکید میکند تا هنرجو برای آموزشهای آینده دارای پایهای قوی گردد و تمامی هنرجویان (با توجه به تفاوتهای موجود در ساختمان بدنی، سن و تواناییهایشان) به روشی یکسان تکنیکها را انجام دهند.
ها کلمهای دیگر است به همراه دو معنی مناسب، رها کردن یا خنثی کردن (Break away). بعضی وقتها پس از رسیدن هنرجو به سطح کمربند سیاه، وی به دو راه متمایل میشود. در یکی هنرجو از اصول اساسی جدا شده (و رهاتر و بیشتر به توسط قوه خیال) شروع به اضافه کردن اصول بدست آمده از تمرینهای اولیه به صورتی جدید میکند. در روشی که تکنیکها را اجرا میکند، تکروی وی پدیدار خواهد شد. در مرحلهی عمیقتر او از تعالیم سخت مربی نیز جدا شده و شروع به سؤال کردن و کشف کردن بیشتر، از میان تجربیات شخصی خود میکند. این میتواند در زمانی اتفاق بیفتد که تلاشهای استاد را خنثی کند.
با پیشرفت سفر اکتشافی هنرجو، وی به طرح سؤالاتی بیپایان میپردازد که همگی با چرا آغاز میشوند. در این مرحله رابطه بین مربی و هنرجو مانند رابطه بین والدین و فرزند بالغ است. مربی چون یک استاد ماهر است و هنرجو ممکن است که برای دیگران، یک مربی باشد.
ری مرحلهای است که هنرجو حالا دارای کمربند مشکی با درجهای بالا است، از مربی جدا شده است و مجذوب تمام چیزهایی است که از آنها میتوانسته بیاموزد (Fluent). این بدین معنی نیست که مربی و هنرجو نمیتوانند بیش از این رابطه داشته باشند. در حقیقت، تضاد کاملاً طبیعی است، اما حالا آنها باید پیمان قویتری نسبت به گذشته داشته باشند، محکمتر از پدربزرگ با فرزندش که حالا خود بچه دارد. بنابراین، اکنون هنرجو کاملاً مستقل است، وی گنج خود را ذخیره کرده است و شکیبایی مشورت با استادش را و توانگری در رابطهشان وجود دارد که از بین تجارب مشترکشان برمیخیزد. اما هنرجو اکنون در حال آموختن و پیشرفت کردن از کشفیات خودش میباشد تا تعالیم مربی و حرکات خلاقانهاش را به نمایش میگذارد.
تکنیکهای هنرجو مُهر شخصیت و منش وی را دارند.
 ری همچنین یک معنی دو گانه دارد. معنی دوم به معنی رها کردن است. حالا هنرجو بیشتر در جستجوی استقلالش از مربی است و مربی باید وی را رها کند. شوهاری یک پیشرفت خطی نیست بلکه بیشتر شبیه دوایری با مرکز یکسان میباشد. بنابراین شو بدون ها و هر دو بدون ری میتوانند وجود داشته باشند.
بدین سان اصول اساسی ثابت میمانند، فقط با پیشرفت هنرجو، تقاضای آنها و باریک بینیهای حین اجرایشان تغییر مییابد و شخصیت او طعم تکنیکهای اجرا شده را شروع به چشیدن میکند. همین طور هنرجو و مربی همیشه با هم در رابطه نزدیک، دانش، تجربیات، فرهنگ و سنت مشترکشان، شریک هستند. سرانجام شوهاری باید به برتری هنرجو نسبت به استادش (در مهارت و دانش) منجر شود و این است سرچشمه تکامل و اصلاح فنون هنرهای رزمی.
اگر هنرجو هرگز از استادش سبقت نگیرد، در بهترین حالت، پیشرفت و تکامل هنر رزمی راکد خواهد ماند. اگر هنرجو هرگز به سطح تواناییهای استادش نرسد، هنرهای رزمی فاسد خواهند شد. اما اگر هنرجو بتواند تمام آنچه را که استادش ارائه میدهد، انجام دهد و حتی به مراحلی پیشرفتهتر برسد، هنرهای رزمی همیشه پیشرفت کرده و رشد خواهند نمود.
در تمریناتتان جدی و کوشا باشید!
|
